Veel Europese (en dus ook Nederlandse) internetaanbieders slaan data van klanten op een Amerikaanse server op. Dat heeft nogal wat consequenties voor de privacy van deze gegevens, tenminste als hierover tussen de Verenigde Staten en Europa geen goede afspraken gemaakt worden. Die afspraken waren er, maar er bleven nogal wat vragen over de betrouwbaarheid daarvan. Het Safe-Harbour-verdrag dat de bescherming van persoonsgegevens moest garanderen kreeg nogal wat kritiek. Zelfs in zo sterke mate dat het Europees Hof van Justitie op 6 oktober 2015 oordeelde dat het Safe-Harbour-verdrag niet voldeed en vervangen moest worden.

Onderhandelingen over nieuw verdrag

De uitspraak van het Europese Hof betekenden een ware aardverschuiving op het gebied van dataopslag en privacywetgeving, en er moest een oplossing gevonden worden. De onderhandelingen tussen Europa en de VS gingen dan ook van start. In eerste instantie leken deze onderhandelingen vrij vlot te verlopen, want op 27 oktober werd er door eurocommissaris Věra Jourová gemeld dat er “in principe een akkoord over deze zaken” bereikt was. Dat bleek helaas toch niet het geval, want de onderhandelingen bleven zich maar voortslepen omdat er over bepaalde kwesties toch geen overeenstemming kon worden bereikt. De deadline die de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) had opgelegd werd op 31 januari 2016 dan ook overschreden. Vlak voordat deze organisatie de eerste boetes ging uitschrijven werd er echter alsnog een akkoord bereikt. Op 2 februari was het zo ver.

Europese landen beoordelen het nieuwe verdrag

Het verdrag dat werd uitonderhandeld kreeg de welluidende naam “Privacyschild” mee. Voordat het daadwerkelijk in werking treedt moeten alle lidstaten van de Europese Unie hun toestemming hieraan verlenen. De concepttekst is inmiddels in de openbaarheid gekomen en wordt nu bestudeerd. Of de in Nederland verantwoordelijke instantie uiteindelijk tevreden is, dat is op dit moment nog niet duidelijk. Een woordvoerder stelt: “Het ziet er op het eerste gezicht goed uit, maar de vraag is of het in de praktijk ook stand houdt. Bij dit soort zaken zit the devil in the details, dus we gaan er de komende tijd kritisch naar kijken.”

Kritiek van een activist

De onderhandelaars lijken vrij tevreden over het bereikte resultaat, maar er is ook felle kritiek te horen. De bekende activist en jurist Max Schrems uit Oostenrijk, die bekend is geworden door onder meer rechtszaken met betrekking tot privacy die hij voerde tegen Facebook is verre van enthousiast. Volgens hem lopen ook met het nieuwe akkoord de Europeanen nog steeds het risico dat hun privacy door de Amerikanen wordt geschonden. “De Verenigde Staten bevestigen in deze tekst openlijk dat het de Europese rechten in tenminste zes gevallen schendt. De Europese Commissie claimt dat er geen massasurvaillance meer is, maar de documenten tonen exact het tegenovergestelde.” Aldus Schrems.